Rusland

1357066533_Russia

Juridische gids

Half Europa, half Azië?
Welke rechtsvormen zijn er voor investeringen?
Hoe kan ik een agent aanstellen?
Wat zijn de belangrijkste belastingtarieven?
Hoe werkt een incassoprocedure?
Bestaat er een kort geding?
Hoe kan ik het best een directeur aanstellen?
Wat kost het om een werknemer te ontslaan?

Half Europa, half Azië?

Bij een kennismaking van Nederlanders met Russen wordt vaak aan Peter de Grote herinnerd. De tsaar die het scheepsbouwen kwam leren in Zaandam, en die St. Petersburg bouwde naar Nederlands model. Een autocratisch leider van een enorm land, dat vandaag de dag 140 miljoen inwoners telt. Toen met St. Petersburg en nu met Moskou als duidelijk centrum. De metropool wordt op afstand gevolgd door de regio’s, waar ook steeds meer ontwikkelingen plaatsvinden.

De sancties van de EU en andere westerse landen hebben hun gevolgen voor de economische relatie met Rusland. De groei van de Russische economie is flink teruggelopen. In feite werd eind 2014 al een terugval verwacht gezien het eindigen van een aantal grote overheidsprojecten, de continue hoge pensioenlast en uitstaande hervormingen van de bancaire sector. De daling van de olieprijs eind 2014 leidde tot een kleine krimp van de economie, een kelderende roebel, hoge interesten en inflatie. Inmiddels, zomer 2015, zijn deze factoren gestabiliseerd. Rusland zet haar streven naar zelfvoorzienendheid in de voedselvoorziening voort. Door de sancties is dat streven enkel sterker geworden. Het heeft forse gevolgen voor de Nederlandse export van groenten en fruit, vlees- en melkproducten, maar biedt tegelijkertijd mogelijkheden. De Russen vinden in Nederland innovatieve producten en technologieën om hun eigen economie moderner en onafhankelijker te maken.

President Poetin propageert die sterke positie. Russen willen trots kunnen zijn op hun moederland, zij hebben een sterk eergevoel. In tegenstelling tot Nederlanders, zijn Russen geen individualisten maar deel van een groep van verbondenen: familie, vrienden, vertrouwelingen. Ook in zakenrelaties moet vertrouwen verdiend worden. En dat vraagt veel contact, in formele en informele sfeer. Onderhandelingen (die meestal een goede tolk Russisch-Engels vragen) zijn een serieuze aangelegenheid met maar één winnaar. Een Rus zal niet recht op zijn doel afgaan, maar allerlei omwegen bewandelen, of eenvoudig niet reageren. Dat vraagt van de directe Nederlander veel geduld. De organisatiestructuur is hiërarchisch en het kan moeilijk zijn contact te leggen met de persoon die de daadwerkelijke beslissing neemt. Goed juridisch advies en goede schriftelijke overeenkomsten zijn essentieel. Rusland blijft ook een formalistisch land – een communistische erfenis: alles moet op papier staan, met handtekening en stempel.

Zakendoen in Rusland vraag flexibiliteit en doorzettingsvermogen, maar het biedt naast zakelijk succes ook warme contacten.

Welke rechtsvormen zijn er voor investeringen?

De meest gangbare rechtsvorm is de limited liability company (LLC). Een LLC is een kapitaalvennootschap waarin de deelnemers voor een bepaald percentage participeren. De LLC geeft dus geen aandelen uit. De vernieuwde wet op de LLC geeft ruime mogelijkheden de overdraagbaarheid van participaties te beperken of uit te breiden in de statuten.

Het opzetten van een nieuwe entiteit lijkt op het eerste gezicht eenvoudig, maar kan in de praktijk lastig en tijdrovend zijn. Vooral omdat de vereisten aan de documentatie van plaats tot plaats kunnen verschillen terwijl die niet altijd worden gepubliceerd. Een veilige aanname is om uit te gaan van een oprichtingstijd van drie maanden. Het minimumkapitaal van een LLC is 10.000 roebel (€ 160 bij de koers per juli 2015). Aandelenoverdracht geschiedt bij een Russische notaris die alle stukken betreffende de vennootschap en de aandeelhouders in detail bestudeert en vervolgens moet zorgen voor de inschrijving in het vennootschappenregister.

Hoe kan ik een agent aanstellen?

De wetgeving over de agentuurrelatie vormt een deel van het Burgerlijk Wetboek. Deze regels hebben vaak als doelstelling de agent te beschermen, bijvoorbeeld door het vereisen van een schriftelijke overeenkomst, maar laten de partijen tegelijk veel vrijheid om de details zelf te regelen.

Het is doorgaans aan te raden een schriftelijke overeenkomst op te stellen. Hierin kunnen bepalingen worden opgenomen omtrent exclusiviteit, territorium, prijzen en commissies. Het is van belang de overeenkomst zo in te richten, dat er vanuit fiscaal perspectief geen ‘vaste inrichting’ ontstaat. Daarnaast is zorgvuldige opstelling van de overeenkomst van belang om te voorkomen dat de agent als werknemer wordt gezien. Hetzelfde geldt voor zogenaamde freelancers.

Hoe werkt een incassoprocedure?

Er is geen vaste incassoprocedure in Rusland. Als een schuld niet betaald wordt, kan een crediteur iemand opdracht geven om achter de vordering aan te gaan voor een vaste beloning, op basis van een uurtarief, tegen een percentage van het geïnde bedrag of een combinatie daarvan.

Bestaat er een kort geding?

Er bestaat geen kort geding zoals in Nederland.

Hoe kan ik het best een directeur aanstellen?

De directeur van een LLC wordt aangesteld en ontslagen bij besluit van de Algemene Aandeelhoudersvergadering (AAV) of van een Raad van Bestuur indien deze is aangesteld door de AAV en laatstgenoemde de bevoegdheid heeft verleend.
 Opgemerkt dient te worden dat volgens de Arbeidswet een aanstelling tot directeur automatisch een arbeidsverhouding creëert tussen de LLC en de directeur. Dit heeft onder meer tot consequentie dat voor een aanstelling van een buitenlander tot directeur een werkvergunning vereist is.

Wat kost het om een werknemer te ontslaan?

De Arbeidswet vermeldt de gronden voor ontslag van een werknemer. Bij gebreke van de aanwezigheid van een wettelijke grondslag is ontslag niet mogelijk. Een werknemer heeft daarbij het recht op ieder moment ontslag te nemen met inachtneming van twee weken opzegtermijn. Het is niet toegestaan om bij overeenkomst van deze bepalingen af te wijken.